R. S. Thomas: Serial Obsessive

Wedi ei bostio ar 13 Mawrth 2013
RS Thomas

Ganwyd R. S. Thomas yng Nghaerdydd ym 1913, a bu’n ysgrifennu am dros bum degawd. Fe’i cydnabyddir yn un o brif feirdd Cymru fodern.

Graddiodd o Brifysgol Bangor a chafodd hyfforddiant diwinyddol yn Llandaf cyn cael ei ordeinio’n offeiriad Anglicanaidd ym 1937. Er iddo ysgrifennu barddoniaeth yn yr ysgol, yn ystod ei gyfnod yn Rheithor ym Manafon ger y Trallwng y dechreuodd astudio’r Gymraeg ac ysgrifennu o ddifrif gan gyhoeddi ei dair cyfrol gyntaf o farddoniaeth. Er mai yn Saesneg yn bennaf yr oedd yn ysgrifennu, fe gynhyrchodd farddoniaeth Gymraeg hefyd, a daeth yn llais angerddol yn cefnogi’r iaith. Roedd bob amser yn ddadleuol ac fe’i hadwaenwyd gan rai fel ‘the Ogre of Wales’, eithafwr Cymreig, a bardd ag obsesiynau cyfresol.

Fel un o feirniaid gorau gwaith R.S. Thomas ac ysgutor ei ystâd o waith llenyddol heb ei gyhoeddi, yn ei gyfrol newydd mae’r Athro M. Wynn Thomas yn trafod yr idées fixes oedd yn meddiannu ac yn tanio dychymyg tanbaid y bardd, gan gynnwys Cymru, ei deulu, ei gymeriad mwyaf adnabyddus Iago Prytherch, ac wrth gwrs, ei Dduw anghaffaeladwy. Caiff yr obsesiynau cyfarwydd hyn eu cwestiynu gan ddod â’i farddoniaeth i amlygrwydd syfrdanol newydd, a datgelu dyn cymhleth, anghyson a chyfareddol, a ystyrir gan rai yn  “Solzhenitsyn Cymru” ac yn “wir fab i Saunders”.

Ysgrifennodd R. S. Thomas dros ugain o gyfrolau o farddoniaeth, fe’i henwebwyd ar gyfer Gwobr Nobel ac ymhlith ei anrhydeddau llenyddol niferus dyfarnwyd iddo Fedal y Frenhines am Farddoniaeth. Roedd yr un mor ddiwyd fel ymgyrchydd, ac ar ôl ymddeol o weinidogaeth yr eglwys ym 1978 daeth yn fwy gwleidyddol ac yn weithgar mewn ymgyrchoedd oedd yn bwysig iddo, gan ddod yn eiriolwr ffyrnig dros genedlaetholdeb Cymraeg.

Bu farw R. S. Thomas yn 2000, ond mae ei etifeddiaeth yn parhau, gyda chymorth y ganolfan astudio sy’n dwyn ei enw ym Mhrifysgol Bangor.

Wrth drafod ei destun, esbonia’r Athro Thomas: “…mae’r astudiaeth hon yn datgelu bardd nad oedd ag ychydig yn unig o obsesiynau, ond lliaws ffrwythlon ohonyn nhw. Mae’r ddelwedd ohono fel bwgan a phla Duw yn cael ei chymhlethu’n fawr gan y cipolwg ohono fel bardd rhyfel, teulu, paentio, unigrwydd a hunanastudiaeth ddeifiol.”

Ddydd Iau 18 Ebrill, bydd Prifysgol Cymru’n cynnal digwyddiad arbennig i nodi cyhoeddi  R.S. Thomas: Serial Obsessive, gan yr Athro M. Wynn Thomas, a chanmlwyddiant geni R.S. Thomas. Cynhelir y  lansiad y gyfrol am 7.00pm yng Nghanolfan Dylan Thomas, Abertawe.

I gael rhagor o fanylion ac ateb y gwahoddiad cysylltwch â Catrin Harries, Gwasg Prifysgol Cymru: c.harries@gwasg.cymru.ac.uk / 02920496899

/Diwedd

R. S. Thomas: Serial Obsessive gan M Wynn Thomas (Chwefror 2013)
£75.00 |HB | 9780708325704 / £19.99 |PB | 9780708326138
8 delwedd liw ac 8 delwedd ddu a gwyn

Os hoffech drefnu cyfweliad gyda’r Athro M. Wynn Thomas, neu os hoffech gopi adolygu o R. S. Thomas: Serial Obsessive, cysylltwch â cyfathrebu@cymru.ac.uk

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori