Cyfrol newydd yn trafod traddodiad 'noir' y Llychlynwyr

Wedi ei bostio ar 10 Chwefror 2011
scandinaviancrimefiction

Scandinavian Crime Fiction

O gyfres glodfawr Wallander gan Henning Mankell i Drioleg Mileniwm Stieg Larsson; dros y blynyddoedd diwethaf mae ffuglen ‘noir’ Llychlynnaidd wedi goresgyn ein sgriniau a’n silffoedd llyfrau fel ysbeilwyr Llychlynnaidd didostur.

Scandinavian Crime Fiction, cyfrol newydd a gyhoeddir gan Wasg Prifysgol Cymru, yw’r astudiaeth gyntaf o’i math yn y Saesneg. Gan geisio dehongli ein hobsesiwn â’r genre, mae’r testun hwn yn cynnig dealltwriaeth ddyfnach o’r hanes, y cyd-destun a’r ddadl sy’n amgylchynu rhai o’r gweithiau mwyaf ysbrydoledig.

Mae’r gyfrol, a olygwyd gan Andrew Nestingen a Paula Arvas, yn gynnyrch sawl erthygl a ysgrifennwyd gan dîm o ysgrifenwyr rhyngwladol, ac mae’n cynnig persbectif eang ac amrywiol ar noir Llychlynnaidd. Mae’n olrhain datblygiad ffuglen trosedd yng ngwledydd Denmarc, y Ffindir, Gwlad yr Iâ, Norwy a Sweden ers y 1960au.

Ers i nofel gyntaf Martin-Beck gan Maj Sjöwall a Per Wahlöö ymddangos ym 1965, mae’r nofel trosedd sy’n beirniadu cymdeithas wedi bod yn elfen amlwg o ddiwylliant y Llychlynwyr, gan ddenu cannoedd o filiynau o ddarllenwyr y tu allan i wledydd Llychlyn. Ond a oes traddodiad o nofelau trosedd Llychlynnaidd mewn gwirionedd?

Mae Scandinavian Crime Fiction yn canfod y nodweddion amlwg a’r newidiadau yn y traddodiad drwy ddadansoddi rhai o’i lenorion mwyaf nodedig: yn eu plith Henning Mankell, Stieg Larsson, Anne Holt, Liza Marklund, Leena Lehtolainen, ac Arnaldur Indriðason.

Gan ganolbwyntio ar amlygrwydd cynyddol ffuglen trosedd Lychlynnaidd ers y 1990au, ceir erthyglau ar drawsnewidiad beirniadaeth gymdeithasol y genre, gan astudio arwyddocâd lleoliad diwylliannol a daearyddol yn y traddodiad, a dadansoddi gwleidyddiaeth ddiwylliannol ffuglen trosedd, gan gynnwys y brwydrau dros gydraddoldeb rhyw, rhywioldeb, hanes a hynt y wladwriaeth les. Mae’r testun yn mapio cyfraniad llenorion trosedd Llychlynnaidd i ddiwylliant a chymdeithas gyfoes Ewropeaidd, gan olygu bod hon yn gyfrol amhrisiadwy i ysgolheigion a’r cyhoedd.

Mae Andrew Nestingen yn athro cyswllt mewn astudiaethau Llychlynnaidd ym Mhrifysgol Washington, lle mae’n cyflwyno cyrsiau ar y Ffindir, sinema Lychlynnaidd a damcaniaeth ddiwylliannol. Ymysg ei lyfrau diweddar mae Crime and Fantasy in Scandinavia (2008).

Mae Paula Arvas (Ph.D) yn ddarlithydd mewn llenyddiaeth Ffinneg ym Mhrifysgol Helsinki, lle mae’n arwain cyrsiau ar ffuglen trosedd a ffuglen boblogaidd arall. Ei chyfrol ddiweddaraf yw Rauta ja Ristilukki: Vilho Helasen salapoliisiromaanit (Nofelau Ditectif Vilho Helasen 2009) sy’n ddadansoddiad o ffuglen trosedd Ffinneg y 1940au.

/Diwedd

Nodiadau i Olygyddion

Scandinavian Crime Fiction
Golygwyd gan
Paula Arvas ac Andrew Nestingen
£24.99 | PB| 9780708323304 | 272 tudalen | 216x138 mm

I gael rhagor o fanylion am Wasg Prifysgol Cymru ewch i: www.uwp.co.uk
I gael gwybodaeth i’r wasg a’r cyfryngau cysylltwch â Tom Barrett, Swyddog Cyfathrebu, Prifysgol Cymru: t.barrett@cymru.ac.uk

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori