Enwi ystâd Gregynog yn Warchodfa Natur Genedlaethol Ddiweddaraf Cymru

Wedi ei bostio ar 6 Mawrth 2013
Gregynog Great Wood

Gregynog Goedwig Fawr. Llun: Alan Hale (2013)

Ers canrifoedd bu Neuadd Gregynog, y tŷ ac ystâd wledig ym mhentref Tregynon ger y Drenewydd, yn enwog am ei letygarwch. Fe’i rhoddwyd i Brifysgol Cymru gan Margaret Davies o Landinam ym 1960, ac mae ganddo erddi rhestredig Gradd 1 a 750 o erwau o dir prydferth o’i gwmpas.

Cynhaliwyd digwyddiad pwysig heddiw yn Neuadd Gregynog, pan gadarnhawyd mai’r ystâd yw Gwarchodfa Natur Genedlaethol ddiweddaraf Cymru.

Cyngor Cefn Gwlad Cymru sy’n gwneud y dynodiad ac mae’n cadarnhau Gregynog fel un o safleoedd pwysicaf Cymru ar gyfer cynefinoedd parc hynafol a phorfa goedwigol, coed hynafol a chenau o bwysigrwydd cenedlaethol, pryfaid a bywyd gwyllt arall sy’n cael ei gynnal gan y cynefinoedd prin hyn.

Wrth sôn am y rheswm pam fod Neuadd Gregynog yn cael y dynodiad, dywedodd Dr Maggie Hill, Cyfarwyddwr De a Gorllewin Cymru’r Cyngor Cefn Gwlad :

“Caiff Gregynog y dynodiad oherwydd y mosaig gwerthfawr o dir parc a choedwigoedd hynafol sydd yn nhiroedd y neuadd. Yng Ngregynog mae un o’r enghreifftiau mwyaf o goetiroedd hynafol yng Nghymru, â’r enw addas Y Goedwig Fawr. Mae rhai o’r coed deri yma dros 350 mlwydd oed.

Ond nid y coed eu hunain yn unig sy’n bwysig; ceir cenau prin yn gorchuddio rhisgl yr hen goed deri ac ynn. Un o’r rhain yw’r cen Lecanora sublivescens y gellir ei ganfod ar foncyffion heulog Gregynog. Mae’r rhywogaeth hon yn brin ar raddfa fyd-eang - a dim ond yma yn y DU ac yn ne Sweden mae i’w ganfod.”

Mae’r dynodiad hefyd yn amlygu lle Gregynog fel lleoliad ble gall y cyhoedd ddod i fwynhau cefn gwlad. Ceir nifer o lwybrau troed drwy’r tiroedd, mae’r llwybrau cerdded wedi’u mapio’n ddiweddar, a’u huwchraddio a’u harwyddo, drwy brosiect partneriaeth rhwng Gregynog a’r Cyngor Cefn Gwlad, i’w wneud yn haws i bawb fwynhau cerdded yma.

Wrth sôn am statws newydd yr Ystad, dywedodd Karen Armstrong, Cyfarwyddwr Gregynog:

“Rydym ni’n hynod o falch fod Gregynog wedi dod yn Warchodfa Natur Genedlaethol. Dros y blynyddoedd mae ymwelwyr a myfyrwyr wedi dod i fwynhau ein hystâd - drwy astudio ei bywyd gwyllt a’i diddordeb ecolegol neu ymlacio yn heddwch a thawelwch yr awyrgylch.”

/Diwedd.

I gael rhagor o wybodaeth am Neuadd Gregynog ewch i – www.gregynog.wales.ac.uk

I gael rhagor o wybodaeth am Gyngor Cefn Gwlad Cymru a’i waith ewch i - www.ccw.gov.uk

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori