Canlyniadau Arolwg yn Galw am Gydnabyddiaeth i Dylan Thomas

Wedi ei bostio ar 27 Hydref 2010
DSCF2600

Yr Athro Peter Stead, Sylfaenydd a beirniad y wobr

Dangosodd arolwg arloesol fod 84 y cant o blant a holwyd yn Ne Cymru yn methu ag enwi unrhyw ddarn o waith gan y llenor rhyngwladol adnabyddus o Gymru, Dylan Thomas.

Cynhaliwyd yr arolwg gan Wobr Dylan Thomas Prifysgol Cymru, a holwyd cyfres o gwestiynau i 200 o blant rhwng 11 ac 14 am y gŵr yr enwyd y wobr ar ei ôl, yn ogystal ag am eu barn gyffredinol am lenyddiaeth a diwylliant Cymru.

Roedd trefnwyr y wobr yn syn o ddeall er bod 62 y cant o’r rhai a holwyd yn gallu enwi drama gan Shakespeare, mai dim ond 16 oedd yn gyfarwydd â gwaith Thomas, gyda phob un yn enwi’r ddrama a gyfansoddwyd ym 1954 Under Milk Wood.

Dywedodd sylfaenydd a beirniad y wobr, yr Athro Peter Stead:

“Dylan Thomas yw un o lenorion mwyaf talentog a nodedig y byd, felly mae'n drueni mawr nad yw plant Cymru, ar y cyfan yn ymwybodol o'r hyn a gyflawnodd.

“Ym marn Gwobr Dylan Thomas, dylai Dylan Thomas fod yn rhan o’r cwricwlwm ysgol yng Nghymru. Byddai’n drueni mawr gweld talent lenyddol fwyaf Cymru erioed o bosibl yn cael ei hanghofio erbyn y genhedlaeth nesaf - rhaid i ni ddiogelu etifeddiaeth un o feddyliau llenyddol gorau’r wlad am flynyddoedd i ddod.”

Roedd yr arolwg hefyd yn holi plant a hoffent wneud mwy o ysgrifennu creadigol yn yr ysgol, ac ymatebodd 69 o’r rhai a holwyd yn gadarnhaol. Roedd dros hanner o’r rhai a holwyd hefyd yn dweud yr hoffent ddysgu mwy am lenorion o Gymru.

Daw’r arolwg wrth i Wobr Dylan Thomas Prifysgol Cymru baratoi i ddechrau ei hymgyrch addysgol fis o hyd, sy’n cael cefnogaeth y Brifysgol ac Ymddiriedolaeth Laura Ashley. Bydd y rhaglen yn cynnwys ffigurau llenyddol, gan gynnwys y llenorion ar y rhestr fer, yn ymweld ag ysgolion uwchradd a phrifysgolion ledled De Cymru yn ystod mis Tachwedd i gyflwyno sgyrsiau a gweithdai i fyfyrwyr.

Pwysleisiodd yr Athro Marc Clement, Is-Ganghellor Prifysgol Cymru, bleser penodol y Brifysgol o gael gweithio gyda’r Wobr ar y rhaglen addysgol sydd â’r nod o hybu gwerthfawrogiad o lenyddiaeth ac annog datblygu sgiliau ysgrifennu creadigol.

“Gall ffurfio cyswllt â llenorion ifanc llwyddiannus a chael gweld eu gwaith wneud llawer i helpu i ddiwallu’r amcanion hyn”, meddai, “ ac i’r perwyl hwnnw bydd y llenorion ar y rhestr fer unwaith eto eleni yn ymweld â phrifysgolion a cholegau ar draws Cymru, lle byddant yn gweithio gyda myfyrwyr ysgrifennu creadigol a’u darlithwyr. Does dim amheuaeth y bydd darllen a thrafod gwaith Dylan Thomas yn ychwanegu at effeithiolrwydd - a phleser - y sesiynau poblogaidd hyn.”

Dywedodd Peter Stead:

“Mae’r rhaglen addysg wedi bod yn rhan allweddol o’r Wobr o’r dechrau, rydym ni’n llawer mwy na gwobr ariannol - rydym ni am wneud gwahaniaeth i ddyfodol pob llenor ifanc. Fel y dengys canlyniadau'r arolwg, mae brwdfrydedd yn bodoli ymysg pobl ifanc i ddysgu mwy am ysgrifennu creadigol a lle gwell i ddechrau meithrin dyfodol llenyddol nag wrth ein traed ein hunain. Byddai’n wych cynnal arolwg arall ymhen deng mlynedd a gweld 100 y cant o blant Cymru yn gyfarwydd â Dylan Thomas, ac yn cael eu hysbrydoli gan ei waith.”

Gan ganolbwyntio ar ddiwylliant Cymreig yn gyffredinol, holodd yr arolwg hefyd pwy oedd yr unigolyn Cymreig mwyaf dylanwadol ar y pryd, gyda phedwar o’r pump ateb uchaf yn cynnwys enwogion ym myd y celfyddydau - y canwr Tom Jones oedd ar y brig, ac yna’r seren rygbi a rhaglenni realiti Gavin Henson, yr actores Catherine Zeta Jones a’r cantorion Katherine Jenkins a Charlotte Church.

Dywedodd Peter Stead:

“Byddai’n wych gweld seren lenyddol ifanc, a anwyd ac a fagwyd yng Nghymru yn dod yn eicon i bobl ifanc - efallai y gallen nhw fod yn gystadleuaeth i Tom Jones.”

/Diwedd

Canlyniadau llawn yr arolwg


1. Ydych chi wedi clywed am Dylan Thomas?
Ydw - 76%
Na – 24%

2. Fedrwch chi enwi un o’i weithiau?
16% - enwodd pawb Under Milk Wood

3. Ydych chi wedi clywed am William Shakespeare?
Ydw - 95%
Na – 5%

4. Fedrwch chi enwi un o’i weithiau?
62% - o’r rhain, enwodd 70% Romeo and Juliet

5. Fedrwch chi enwi llenor o Gymru?
20% yn gallu enwi llenor o Gymru

6. Hoffech chi ddysgu mwy am lenorion o Gymru yn yr ysgol?
Hoffwn – 52%
Na - 48%

7. Hoffech chi wneud mwy o ysgrifennu creadigol yn yr ysgol?
Hoffwn - 69%
Na – 31%

8. Pwy ydych chi’n meddwl yw’r unigolyn Cymreig mwyaf dylanwadol ar hyn o bryd?
O’r plant a atebodd, cyflwynwyd nifer o enwau megis Ruth Jones, Adam Jones, David Greene, Ryan Jones, Anthony Hopkins a Kelly Jones, ond y deg ateb mwyaf poblogaidd oedd:

1. Tom Jones
2. Gavin Henson
3= Catherine Zeta Jones
3= Katherine Jenkins
5. Charlotte Church
6. Duffy
7. Ryan Giggs
8. Shane Williams
9. John Toshack
10. Sian Lloyd 

Prifysgol Cymru
Mae Prifysgol Cymru’n sefydliad cenedlaethol o bwys yng Nghymru. Mae wedi ymrwymo i helpu cyflawni anghenion addysgol ac economaidd Cymru ac i gefnogi ei threftadaeth ieithyddol, diwylliannol a chenedlaethol. Y tu hwnt i’w chyfrifoldebau Cymreig penodol, ymrwymodd y Brifysgol hefyd i rôl ryngwladl o gynyddu ei bri ar draws y DU a thramor. Hyd yma, dyfarnodd y Brifysgol dros 600,000 o raddau i fyfyrwyr ledled y byd a hi yw’r ail gorff dyfarnu graddau mwyaf yn y Deyrnas Unedig. Am fwy o wybodaeth, ewch at: www.cymru.ac.uk

Am wybodaeth i’r wasg a’r cyfryngau, cysylltwch â Tom Barrett, Swyddog Cyfathrebu, Prifysgol Cymru: t.barrett@cymru.ac.uk os gwelwch yn dda.

 

 

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori