Daeargrynfeydd, tswnami a phŵer niwclear ym Môr Hafren

Wedi ei bostio ar 5 Rhagfyr 2011
insideout

Yr Athro Simon Haslett a dyn tywydd BBC, David Blaine ar leoliad yng Ngorsaf Ynni Niwclear Hinkley Point

Yn dilyn y daeargryn a tswnami yn Japan ym mis Mawrth 2011, a’r effaith ar gyfleusterau pŵer niwclear, mae cymunedau arfordirol o gwmpas y byd yn ailgloriannu’r risg posib o berygl gan tswnami.

Mae’r Athro Simon Haslett, Deon STEM Prifysgol Cymru, yn arbenigwr ar tswnami ac fe roddodd gyngor gwyddonol i’r cyfryngau wrth i’r trychineb yn Japan ddatblygu yn gynharach eleni, ac mae ar fin ymddangos yn rhaglen Inside Out BBC1 ar ddydd Llun 5 Rhagfyr yn trafod y risg o tswnami i Brydain a’i chyfleusterau pŵer niwclear.

Fel Athro Daearyddiaeth Ffisegol mae ymchwil Simon wedi canolbwyntio ar achos ac effaith digwyddiadau o lifogydd arfordirol o gwmpas Ynysoedd Prydain.
Er bod tswnami mawr wedi bod yn beth prin ar arfordir Prydain, mae ychydig ohonynt wedi digwydd, fel y tswnami a grewyd gan dirlithriad tanfor cynhanesyddol oddi ar arfordir Norwy a achosodd i donnau 25m o uchder daro’r Alban a gogledd ddwyrain Lloegr, a tswnami a ddechreuodd gyda daeargryn Lisbon yn 1755 a oedd yn rhyw 3m o uchder erbyn iddo daro de orllewin Prydain.

Mae’r Athro Haslett wedi ymchwilio i lifogydd ym 1607 a foddodd iseldiroedd ar hyd 540 cilomedr o arfordir Môr Hafren ac Aber Afon Hamdden, gan ladd rhyw 2000 o bobl ac achosi llawer o ddifrod.

Ceir dadleuon ynglŷn â tharddiad llifogydd 1607, gyda nifer yn credu iddynt gael eu hachosi gan ymchwydd storm, ond dywedodd yr Athro Haslett “bod yna ddigon o dystiolaeth i awgrymu y gallai llifogydd 1607 fod wedi eu hachosi gan tswnami.”

Mae tystiolaeth i gefnogi’r theori o tswnami yn llifogydd 1607 wedi ei gasglu a’i gyhoeddi gan yr Athro Haslett a’i gydweithwyr, ond mae tystiolaeth o sbardun a fyddai wedi achosi tswnami wedi bod yn anodd dod o hyd iddo.

Mewn erthygl newydd, mae’r Athro Haslett yn cyflwyno tystiolaeth o ddau ddaeargryn a ddigwyddodd ym 1607, sy’n awgrymu bod hwn yn gyfnod daeargrynfaol gweithredol, ac fe fu’n trafod hyn gyda dyn tywydd y BBC, David Blaine, (gweler y llun) yn ystod ffilmio’r rhaglen ar gyfer BBC1.

Eglura’r Athro Haslett:

“Efallai y bydd y dystiolaeth newydd hon yn berthnasol o ran cynllunio a rheoli risg ar gyfer y dyfodol mewn cyfleusterau pŵer niwclear ym Môr Hafren, sydd ar hyn o bryd yn lleoliad i orsafoedd pŵer Hinkley, Oldbury, a Berkeley (mae Berkeley bellach wedi ei datgomisiynu).”

/GORFFEN

Am fanylion pellach am ymchwil yr Athro Haslett ar y pwnc hwn ewch i http://profsimonhaslett.blogspot.com/2011/10/earthquakes-tsunami-and-nuclear-power.html

Ceir manylion y rhaglen Inside Out ar BBC1 ar: http://www.bbc.co.uk/programmes/b017yv6t  



Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori