Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru'n derbyn grant AHRC am brosiect ymchwil ar y cyd

Wedi ei bostio ar 1 Mawrth 2013
St David Llanddewi Brefi

Dewi Saint: Frederick Mancini (1959), Eglwys Dewi Sant, Llanddewi Brefi. Llun: Martin Crampin

Mae Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru (y Ganolfan) wedi ennill grant ymchwil o £774,582, dros bedair blynedd gan Y Cyngor Ymchwil i’r Celfyddydau a’r Dyniaethau (AHRC).

Bydd y grant ymchwil yn gymorth i brosiect ymchwil 4 blynedd sy’n digwydd yn y Ganolfan, mewn cydweithrediad â Choleg Kings Llundain, Prifysgol Cymru: Y Drindod Dewi Sant a Llyfrgell Genedlaethol Cymru, ar lenyddiaeth ganol oesol yn yr iaith Gymraeg sy’n ymroddedig i fawrygu seintiau.

Yn siarad am dderbyn y grant, dywedodd yr Athro Dafydd Johnston, Cyfarwyddwr y Ganolfan:

“Mae cystadleuaeth ffyrnig am arian gan y Cyngor Ymchwil, ac mae llwyddiant y Ganolfan yn derbyn grant o’r maint hwn yn dangos ei henw da rhyngwladol a’i gwaith ardderchog dros y blynyddoedd yn rhedeg prosiectau ymchwil ar y cyd. Bydd yr arian yn ein galluogi i wneud cyfraniad sylweddol i ddeall etifeddiaeth ddiwylliannol Cymru.”

Roedd seintiau, dynion a merched sanctaidd oedd yn cynnig cyswllt uniongyrchol rhwng y nefoedd a’r ddaear i’r credinwyr, yn ganolog i ddiwylliant cymdeithasau Cristnogol yn Ewrop a thu hwnt cyn y Diwygiad ac mae astudio gwreiddiau, natur a datblygiad cyltiau seintiau yn ffynnu yn rhyngwladol. Mae’r ffynonellau Cymreig, fodd bynnag, yn rhannol hysbys ar y gorau - mae rhai testunau sydd heb eu golygu erioed, eraill yn llechu mewn cyhoeddiadau anodd mynd atynt, a llawer ohonynt ar gael i siaradwyr Cymraeg yn unig.

Mae’r prosiect ymchwil Cwlt y Seintiau yng Nghymru: Ffynonellau iaith Gymraeg canol oesol a’u trosglwyddiad felly’n anelu at godi ymwybyddiaeth o ddiddordeb a phwysigrwydd y ffynonellau hyn yng Nghymru a thu hwnt trwy gynhyrchu adnodd digidol ar-lein fydd ar gael yn rhwydd i’r cyhoedd ac ar gyfer astudiaeth gymharol.

Dan arweiniad y Prif Ymchwilydd (Arweinydd Prosiect) Dr David Parsons yn y Ganolfan, gyda Chyd-ymchwilwyr Dr Barry Lewis (y Ganolfan) a Dr Jane Cartwright (Prifysgol Cymru: Y Drindod Dewi Sant), bydd yr adnodd digidol hwn yn cynnwys nifer o olygiadau ar-lein o’r testunau sydd wedi eu casglu, gyda nodiadau dwyieithog helaeth a chyfieithiadau llawn i’r Saesneg (a hefyd, yn achos y farddoniaeth, i Gymraeg cyfoes). Bydd delweddau digidol o nifer o’r llawysgrifau a thrafodaethau ar wahân o’r casgliadau pwysicaf.

Dywedodd Dr David Parsons am y prosiect cydweithredol: 

“Mae’r gwaith yn adeiladu ar brofiad helaeth y Ganolfan yn golygu testunau Cymraeg canol oesol, a golygiadau digidol llwyddiannus diweddar. Mae Jane Cartwright, ym Mhrifysgol Cymru: Y Drindod Dewi Sant, yn dod â chryn arbenigedd yn rhyddiaith bucheddau’r seintiau, a bydd y gwaith ymchwil a datblygu a ddarparir gan Goleg King’s Llundain a Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn sicrhau cyflwyniad proffesiynol ac effeithiol. Un o agweddau mwyaf cyffrous y prosiect yw bod cyltiau'r seintiau yng Nghymru’n dueddol o fod yn ffenomena lleol neu ranbarthol, a bydd sawl cyfle i weithio’n agos nid yn unig gydag ymchwilwyr academaidd ond hefyd gyda chynulleidfaoedd lleol, fel haneswyr lleol, ysgolion a grwpiau eglwys.”

Adran y Dyniaethau Digidol yng Ngholeg Kings Llundain, dan arweiniad y cyd ymwchilydd Miguel Vieira, fydd yn gyfrifol am greu’r platfform digidol ar gyfer y golygiadau ar-lein.

Yn siarad am eu rhan yn y prosiect, dywedodd Miguel Vieira o Goleg Kings Llundain:

“Mae’r prosiect hwn yn rhoi cyfle cyffrous i ni ehangu ein platfform golygu a chyhoeddi digidol soffistigedig. Wedi ei ddatblygu dros ddeng mlynedd gan yr Adran Dyniaethau Digidol mae Kiln yn adnodd Ffynhonnell Agored sy’n cydymffurfio â safonau. Mae wedi cael ei ddefnyddio i greu dros bumdeg golygiad digidol ar-lein, pob un yn seiliedig ar ddefnyddiau o ffynonellau gwahanol iawn ac yn galw am ymarferoldeb y gellir ei addasu i bob cwsmer. Yn ogystal â chyfrannu at adnodd ar-lein arloesol ar gyfer y prosiect hwn, ein nod hefyd yw rhoi fframwaith i Lyfrgell Genedlaethol Cymru i ddatblygu cyhoeddiadau digidol cynaliadwy pellach yn y dyfodol, a gwneud Kiln yn fwy hygyrch i unrhyw un ei ddefnyddio.”

Nid yn unig bydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn rhan yn darparu delweddau wedi eu digido o’r llawysgrifau gwreiddiol, ond bydd hefyd yn cynnal y golygiad ar-lein ar ei gwefan. Rhagwelir y bydd y wefan yn dal amrywiaeth o ddefnydd perthnasol (fel delweddau canol oesol a chyfoes o’r seintiau a mapiau’n dangos cysegriadau a phatrymau enwau lleoedd) wedi ei gynllunio i fod o ddiddordeb i ystod eang o gynulleidfaoedd.

Bydd y gwaith yn cael ei hysbysebu ymhellach gan raglen o gynadleddau, diwrnodiau agored o amgylch y wlad ac arddangosfa yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

/Diwedd

I gael cyfweliadau a gwybodaeth i’r cyfryngau, cysylltwch â Thîm Cyfathrebu Prifysgol Cymru drwy cyfathrebu@cymru.ac.uk neu 029 20 375057. Am wybodaeth gyffredinol a chwestiynau cyffredin am y Brifysgol ewch i www.cymru.ac.uk

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori