Ymdeimlad o hanes a dechreuad newydd

Wedi ei bostio ar 21 Hydref 2011
UW1DomesticFlatLogo

Prifysgol Cymru

Ddydd Gwener 21 Hydref, cyfarfu Cyngor Prifysgol Cymru i drafod y dyfodol yng ngoleuni’r heriau strategol a osodwyd gan Lywodraeth Cymru.

Cadarnhaodd Cyngor Prifysgol Cymru y bydd yn uno â’r Drindod Dewi Sant a Phrifysgol Fetropolitan Abertawe. Mewn newid sylweddol i’r sefyllfa flaenorol cytunodd y Cyngor y bydd y sefydliad unedig yn uno dan Siarter Brenhinol hanesyddol 1828 y Drindod Dewi Sant, yn hytrach na Siarter 1893 Prifysgol Cymru.

Siarter y Drindod: Dewi Sant yw’r Siarter prifysgol hynaf yng Nghymru a Lloegr y tu allan i Rydychen a Chaergrawnt. Mae corff llywodraethu Prifysgol Fetropolitan Abertawe hefyd wedi cadarnhau ei ymrwymiad i’r cynnig hwn fel y mae corff llywodraethu Prifysgol Cymru: y Drindod Dewi Sant.

Gwnaed penderfyniad y Brifysgol yng nghyd-destun yr amcanion a osodwyd gan Lywodraeth Cymru ac yn benodol argymhellion yr Adolygiad o Lywodraethu Addysg Uwch (adolygiad McCormick) gyda golwg ar ail-gyflunio addysg uwch. Mae’r uno fel y’i cymeradwywyd heddiw yn mynd i’r afael â’r holl ofynion a nodwyd yn Adolygiad McCormick.

Mae Prifysgol Cymru wedi bod yn gwasanaethu pobl Cymru ers yn agos i 120 o flynyddoedd, a bu’r Cyngor hefyd yn ystyried ei threftadaeth a’i hetifeddiaeth i’r genedl. Bydd y Brifysgol ddiwygiedig yn adeiladu ar deyrngarwch i’r brand ac yn cynyddu ei dylanwad ar fywyd cyhoeddus yng Nghymru ac yn y cyd-destun rhyngwladol. I’r perwyl hwn mae’r Brifysgol ddiwygiedig yn bwriadu sefydlu Ymddiriedolaeth Cymru a fydd yn gweithredu fel grŵp rhanddeiliaid.

Yn ei gyfarfod penderfynodd Cyngor Prifysgol Cymru sefydlu Adduned Cymru – a fydd yn sicrhau ymrwymiad parhaus o fewn y Brifysgol ddiwygiedig i gefnogi diwylliant Cymru. Bydd yr ymrwymiad hwn yn cynnwys Gwasg Prifysgol Cymru, Geiriadur Prifysgol Cymru, cefnogaeth i Astudiaethau Cymreig a Cheltaidd a chefnogaeth i Gymdeithas Ddysgedig Cymru. Bydd yr Adduned hefyd yn mynegi ymrwymiad clir i’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol a bydd yn sicrhau y bydd y Brifysgol newydd yn parhau i gefnogi datblygiad a chynnydd o ran darpariaeth cyfrwng Cymraeg mewn addysg uwch. Bydd y penderfyniad hwn yn cael ei weithredu drwy ‘Weithred o Ymrwymiad’.

Dywedodd Is-Ganghellor Prifysgol Cymru a Phrifysgol Cymru: y Drindod Dewi Sant, yr Athro Medwin Hughes:

“Mae’r penderfyniad hanesyddol hwn a wnaed gan Gyngor Prifysgol Cymru yn un i’w groesawu’n frwd, a bydd y trawsnewidiad hwn yn creu Prifysgol a fydd yn gwasanaethu ac yn gweithredu ar ran Cymru. Bydd gan ein gwlad nifer o Brifysgolion y gellir eu hystyried oll yn sefydliadau cenedlaethol, gyda phob un yn gweithredu yn ôl eu cryfderau craidd a’u cenhadaeth benodol. Ar ôl degawd o arwain sefydliadau academaidd, rwyf i’n edrych ymlaen at weithio gyda’r Llywodraeth a sefydliadau eraill yng Nghymru i sefydlu sector addysg uwch cryf. Mae angen brandiau cryf ar Gymru ac mae Prifysgol Cymru wedi’i hymrwymo ei hun i newid diwrthdro a fydd yn gweithredu er budd ein Cenedl; mae’n arwydd o achlysur hanesyddol ond hefyd yn ymrwymiad i ddechreuad newydd.”

Hefyd yn ei gyfarfod heddiw derbyniodd Cyngor Prifysgol Cymru ddatganiad gan Mr D Hugh Thomas yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad o Gadeiryddiaeth Prifysgol Cymru. Dywedodd Mr Thomas, “Mae’r penderfyniad hanesyddol a gymerwyd gan y Corff Llywodraethu - yn ystod fy nghadeiryddiaeth i - wedi achosi i mi ystyried buddiannau gorau’r Brifysgol ddiwygiedig yn nhermau arweinyddiaeth. Rwyf i wedi gofyn i fy Is-Gadeirydd, Mr Alun Thomas, eich hysbysu fy mod yn bwriadu ymddiswyddo fel Cadeirydd.”

Dywedodd Mr Alun Thomas, “Mae Hugh yn ŵr o unplygrwydd ac ymroddiad sydd wedi ymrwymo ei fywyd cyfan i wasanaeth cyhoeddus yng Nghymru gan gynnwys, dros y pedair blynedd diwethaf, Cadeiryddiaeth Cyngor Prifysgol Cymru a chyn hynny arweinyddiaeth nifer sylweddol o sefydliadau llywodraethol, addysgol a sector gwirfoddol yng Nghymru. Rydym yn deal rhesymau Hugh dros sefyll i lawr ar yr adeg hon ac rydym yn ddiolchgar dros ben iddo am arwain y Brifysgol i sefyllfa lle mae etifeddiaeth y rhai a’i sefydlodd yn ddiogel.”

Bydd y Brifysgol yn cyhoeddi rhagor o fanylion am yr uno arfaethedig yn y dyfodol agos.

/Diwedd

Am wybodaeth gyffredinol ewch i www.cymru.ac.uk  

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori