Mary-Ann Constantine BA, PhD

Constantine
 
Swydd:    Darllenydd ac Arweinydd y Prosiect, Prosiect Teithwyr Chwilfrydig: Thomas Pennant a Theithio i Gymru ac i'r Alban 1760-1815
e-bost: mary-ann.constantine
@cymru.ac.uk
Ffôn: 01970 636543
Ffacs: 01970 639090
Cyfeiriad
post:         

Dr Mary-Ann Constantine,
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru,
Llyfrgell Genedlaethol Cymru,
Aberystwyth,
Ceredigion,
SY23 3HH

Mae Mary-Ann yn gweithio ar lenyddiaeth Cymru, yn Gymraeg a Saesneg, yn y cyfnod Rhamantaidd. Astudiodd ar gyfer ei gradd gyntaf mewn Llenyddiaeth Saesneg yng Ngholeg Clare, Caer-grawnt (1988–91), ac aros yno wedyn i wneud PhD ar lên gwerin Llydaw. Symudodd i Aberystwyth yn 1995, a bu’n dal nifer o ysgoloriaethau ymchwil yn Adran Gymraeg Prifysgol Aberystwyth. Yn ystod y cyfnod hwn bu’n dysgu amrywiaeth o gyrsiau ym maes astudiaethau Cymraeg a Cheltaidd, gan barhau hefyd â’i gwaith ar draddodiad y faled yn Llydaw. Ymunodd â’r Ganolfan fel pennaeth prosiect Iolo Morganwg ym mis Mawrth 2002.

Ymchwil gyfredol

Mae gwaith Mary-Ann yn ymdrin â’r cysylltiadau rhwng gwahanol ddiwylliannau ac ieithoedd Prydain (ac, i raddau, y tu hwnt) yn niwedd y ddeunawfed ganrif a dechrau’r bedwaredd ganrif ar bymtheg, a’r ffyrdd yr oeddynt yn dylanwadu ar ei gilydd. Mae ei gwaith ar hyn o bryd yn canolbwyntio ar lenyddiaeth deithio, y Daith yng Nghymru, a gweithiau llenyddol Thomas Pennant (1726–98). Yn 2013, ar y cyd â Nigel Leask (Glasgow), cynhaliodd ddau weithdy dan nawdd yr Academi Brydeinig ar Deithiau Thomas Pennant yng Nghymru a’r Alban. Datblygodd y rhain i fod yn sylfaen ar gyfer cais llwyddiannus am nawdd gan yr AHRC i gynnal prosiect mawr pedair blynedd ar ‘Y Teithwyr Chwilfrydig: Thomas Pennant a Theithio i Gymru a’r Alban 1760–1820’. Dechreuodd y prosiect ym mis Medi 2014, ac mae’r gwaith yn cynnwys trawsysgrifio gohebiaeth helaeth a gwasgaredig Pennant, yn ogystal â chyhoeddi nifer o deithiau mwy diweddar yng Nghymru a’r Alban. Mae hwn yn brosiect cyffrous o ryngddisgyblaethol, sy’n adlewyrchu ystod eang diddordebau Pennant ei hun. Bydd yn ystyried agwedd y cyfnod at yr ‘ymylon’ Prydeinig drwy gyfrwng celf, llenyddiaeth, hanes, hynafiaethau a’r gwyddorau naturiol. Am ragor o wybodaeth am y prosiect, gweler www.curioustravellers.ac.uk/cy/ 

Prosiectau blaenorol

Mae gan Mary-Ann ddiddordeb arbennig yn y cysylltiadau rhwng ffurfiau llenyddol ‘uchel’ ac ‘isel’, a rhwng ffynonellau llafar ac ysgrifenedig. Bu ei gwaith yn y gorffennol yn canolbwyntio ar y modd y trawsffurfiwyd cynnyrch y werin bobl gan gasglwyr a golygyddion ar gyfer cynulleidfa lythrennog (a Rhamantaidd). Mae’r un diddordeb mewn materion o ddilysrwydd a pherchnogaeth, yn ogystal â’r pwys a roddir ar draddodiadau ‘cenedlaethol’ o’r fath, yn ganolog i’w gwaith ar Iolo Morganwg. Yn ei chyfrol The Truth Against the World (2007), mae’n cymharu Iolo gyda rhai o awduron eraill y cyfnod a ystyrid yn ‘ffugwyr’, sef James Macpherson, Thomas Chatterton a’r Llydawr Hersart de La Villemarqué. 

Yn 2009 dyfarnwyd grant ymchwil gan yr AHRC i Mary-Ann i sefydlu prosiect pedair blynedd ar ‘Gymru a’r Chwyldro Ffrengig’. Yr hyn a roddodd fod i’r prosiect yn y lle cyntaf oedd rhwystredigaeth gynyddol ynglŷn â’r diffyg sylw i Gymru mewn beirniadaeth ar y cyfnod Rhamantaidd, hyd yn oed o fewn gwaith a oedd yn honni edrych ar y ‘Pedair Cenedl’. Y nod oedd dwyn deunydd Cymreig (yn y ddwy iaith) i sylw ysgolheigion sy’n gweithio yn y maes, ac ar yr un pryd ystyried cyfyngiadau genre ar y ffyrdd yr oedd syniadau gwleidyddol yn cael eu mynegi. Mary-Ann, ar y cyd â Dafydd Johnston, oedd golygydd cyffredinol y cyfrolau a ddeilliodd o’r prosiect, yn cynnwys llyfrau ar faledi cyhoeddedig, llythyrau, erthyglau papur newydd, barddoniaeth, pamffledi a phregethau. Ei chyfraniad hi ei hun i’r gyfres oedd golygiad ar y cyd â Paul Frame o lythyrau a ysgrifennwyd yn Ffrainc adeg y Chwyldro gan wyddonydd a gweinidog Anghydffurfiol o Forgannwg, sef Travels in Revolutionary France & A Journey Across America by George Cadogan Morgan and Richard Price Morgan (Gwasg Prifysgol Cymru, 2012).

Ysgrifennu creadigol

Mae Mary-Ann hefyd wedi cyhoeddi dau gasgliad o straeon byrion: The Breathing (Planet, 2008) ac All the Souls (Seren, 2013). Ymddangosodd ei nofel, Star-Shot, gan wasg Seren yn 2015.

Ymchwil ôl-raddedig

Ar hyn o bryd mae Mary-Ann wrthi’n cyfarwyddo PhD ar hunaniaeth Frythonaidd ym Mhrydain yn ystod y ddeunawfed ganrif, ac un arall ar deithwyr o ogledd Lloegr i Gymru a’r Alban rhwng 1760 ac 1820. Byddai’n croesawu ceisiadau i wneud ymchwil ar unrhyw agwedd ar lenyddiaeth Cymru yn y cyfnod Rhamantaidd (yn Gymraeg ac/neu yn Saesneg), yn enwedig os yw’n ymwneud â theithio i Gymru.

Detholiad o Gyhoeddiadau

 

[gyda Éva Guillorel, eds], Miracles and Murders: An Introductory Anthology of Breton Ballads (Oxford: British Academy, 2017) 

[gyda Nigel Leask, goln], Enlightenment Travel and British Identities: Thomas Pennant’s Tours in Scotland and Wales (London and New York: Anthem Press, 2017)

 ‘Heart of Darkness: Thomas Pennant and Roman Britain’ yn Mary-Ann Constantine a Nigel Leask, goln, Enlightenment Travel and British Identities: Thomas Pennant’s Tours in Scotland and Wales (London and New York: Anthem Press, 2017) 65-84.

‘”The bounds of female reach”: Catherine Hutton’s Fiction and her Tours in Wales’, Romantic Textualities: Literature and Print Culture, 1780–1840, no. 22, 92-105 (Spring 2017) http://www.romtext.org.uk/issues/issue-22/

‘“British Bards”: The Concept of Laboring Class Poetry in Eighteenth-Century Wales’ yn John Goodridge a Bridget Keegan (goln) A History of British Working Class Literature (Cambridge: Cambridge University Press, 2017) 101-115

[gyda Elizabeth Edwards] ‘Introduction/Rhagymadrodd’, Teithwyr Chwilfrydig: Symud, Tirlun, Celf / Curious Travellers: Movement, Landscape, Art. Catalog yr arddangosfa (Aberystwyth: Y Ganolfan, 2017) 3-10.

Impertinent Structures": A Breton's Adventures in neo-Gothic Wales, Studies in Travel Writing 18:2 (2014).

[gyda Paul Frame, goln] George Cadogan Morgan and Richard Price Morgan: Travels in Revolutionary France & A Journey Across America (Caerdydd: GPC, 2012)

‘The Welsh in Revolutionary Paris’, yn Mary-Ann Constantine a Dafydd Johnston (goln) “Footsteps of Liberty and Revolt”: Essays on Wales and the French Revolution (Caerdydd: GPC, 2013) 69-91.

[gyda Elizabeth Edwards] ‘“Bard of Liberty”: Iolo Morganwg, Wales and Radical Song’, yn United Islands? The Languages of Resistance, goln. John Kirk, Andrew Noble a Michael Brown (London: Pickering and Chatto, 2012) 63-76.

‘Literature of the Bardic Revival: an annotated bibliography’, Oxford Bibliographies Online[http://www.oxfordbibliographies.com/obo/page/british-and-irish-literature]

‘Beauty Spot, Blind Spot: Romantic Wales’, Literature Compass Online, 5, no.3 (April, 2008), 557-90. http://www.blackwell-compass.com/subject/literature/.

‘Welsh Literary History and the Making of “The Myvyrian Archaiology of Wales”’, yn Editing the Nation’s Memory: Textual Scholarship and Nation-Building in Nineteenth- Century Europe, goln. Dirk Van Hulle a Joep Leerssen (Amsterdam, 2008), tt. 109–28.

The Truth Against the World: Iolo Morganwg and Romantic Forgery (Cardiff, 2007).

‘“Viewing Most Things Thro’ False Mediums”’: Iolo Morganwg (1747–1826) and English Perceptions of Wales’, yn Romanticism’s Debatable Lands, goln. Claire Lamont a Michael Rossington (Basingstoke, 2007), tt. 27–38.

‘“A Subject of Conversation”: Iolo Morganwg, Hannah More and Ann Yearsley’, yn Wales and the Romantic Imagination, goln. Damian Walford Davies a Lynda Pratt (Cardiff, 2007), tt. 65–85.

‘Chasing Fragments: Iolo, Ritson and Robin Hood’, yn Cynheiliaid y Gân: Ysgrifau i anrhydeddu Phyllis Kinney a Meredydd Evans, goln. Sally Harper a Wyn Thomas (Caerdydd, 2007), tt. 51–7.

‘“This wildernessed business of publication”: The making of Poems, Lyric and Pastoral (1794)’, yn Rattleskull Genius: the Many Faces of Iolo Morganwg, gol. Geraint H. Jenkins (Cardiff, 2006), tt. 123–45.

‘Celtic Literatures’, yn The Oxford History of Literary Translation in English, Volume 4 (1790–1900), goln. Peter France a Kenneth Haynes (Oxford, 2006), tt. 294–307.

‘Songs and Stones: Iolo Morganwg (1747–1826), Mason and Bard’, The Eighteenth Century: Theory and Interpretation, 47, rhifau 2/3 (Summer/Fall 2006), 233–51.

‘Iolo Morganwg, Chatterton and Bristol’, yn From Gothic to Romantic: Chatterton’s Bristol, gol. Alistair Heys (Bristol, 2005), tt. 104–15.

‘Iolo Morganwg, Coleridge, and the Bristol Lectures, 1795’, Notes & Queries (March, 2005), 42–4.

‘Ossian in Wales and Brittany’, yn The Reception of Ossian in Europe, gol. Howard Gaskill (London, 2004), tt. 67–90.

[gyda Jon Cannon] ‘A Welsh Bard in Wiltshire: Iolo Morganwg, Silbury and the Sarsens’, Wiltshire Studies, 97 (2004), 78–88.

‘Neither flesh nor fowl: Merlin as bird-man in Breton folk tradition’, Arthurian Literature, XXI (2004), gol. Ceridwen Lloyd-Morgan, 95–114.

[gyda Gerald Porter] Fragments and Meaning in Traditional Song: from the Blues to the Baltic. British Academy Monographs Series (Oxford, 2003).

"Combustible Matter": Iolo Morganwg and the Bristol Volcano (Aberystwyth, 2003).

‘Saints Behaving Badly: Sanctity and Transgression in Breton Popular Tradition’, yn Celtic Hagiography and Saints’ Cults, gol. Jane Cartwright (Cardiff, 2003), tt. 198–215.

‘The Wreck of the Royal Charter: Welsh and English Ballads’, yn Baledi Yng Nghymru / Ballads in Wales, gol. Mary-Ann Constantine, FLS Books (London, 1999), tt. 65–85.

‘Ballads Crossing Borders: La Villemarqué and the Breton Lenore’, Translation & Literature, cyfrol 8, rhan 2 (1999), 197–216.

Breton Ballads (Aberystwyth, 1996) [Gwobr Katharine Briggs, 1996].

‘Prophecy and Pastiche in the Breton ballads: Groac’h Ahès and Gwenc’hlan’, Cambrian Medieval Celtic Studies, 30 (Winter, 1995), 87–121.