Martin Crampin BA, MA, PhD

 

MC_DSC0777C Swydd: Cymrawd Ymchwil, Prosiect Cwlt y Seintiau
e-bost: mcrampin@cymru.ac.uk
Ffôn: 01970 631007
Ffacs: 01970 639090
Cyfeiriad Post:

Martin Crampin,
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru,
Llyfrgell Genedlaethol Cymru,
Aberystwyth,
Ceredigion,
SY23 3HH

 

Ymunodd Martin Crampin â staff y Ganolfan ym 1999 i weithio gyda Peter Lord ar y gyfres o CD-ROMau a oedd yn rhan o’r prosiect Diwylliant Gweledol Cymru. Gan adeiladu ar destun y tair cyfrol brintiedig, bu ganddo ran bwysig yn y gwaith o recordio a golygu cyfweliadau, ac ef hefyd a oedd yn gyfrifol am ddarparu ffotograffau ychwanegol ac am y gwaith dylunio.

Ymgartrefodd Martin yn y Ganolfan yn ystod ei gyfnod fel aelod o’r prosiect ymchwil Delweddu’r Beibl yng Nghymru, a ariannwyd gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau (AHRC). Lleolwyd y prosiect hwnnw ym Mhrifysgol Cymru, Llanbedr Pont Steffan, mewn cydweithrediad â’r Ganolfan a Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Fel artist, ymchwilydd a dylunydd, Martin a oedd yn gyfrifol am greu’r gronfa ddata ar-lein a’r DVD-ROM, a ysgrifennwyd gyda John Morgan-Guy. Yn ogystal â dylunio’r wefan a’r DVD-ROM, a recordio a golygu cyfweliadau, tynnodd luniau rhai cannoedd o weithiau celf ar gyfer y prosiect mewn eglwysi a chasgliadau ledled Cymru. 

Wedi i’r prosiect AHRC hwn ddod i ben bu Martin yn gweithio fel cartograffydd a darlunydd ar y Prosiect Prydain Hynafol a Pharthau Môr Iwerydd, gan ddychwelyd at ei ddiddordeb yn archaeoleg y cyfnod cyn hanes a’r cyfnod canol, a ddatblygwyd yn ystod ei gwrs MA mewn Astudiaethau Celtaidd-Rhufeinig ym Mhrifysgol Cymru, Casnewydd.

Ar sail yr ymchwil a wnaed ar gyfer Prosiect Delweddu'r Beibl yng Nghymru, cynlluniodd Martin brosiect newydd a fyddai'n canolbwyntio'n benodol ar wydr lliw yng Nghymru. Yn ystod cyfnod y prosiect hwnnw, 'Gwydr Lliw yng Nghymru' (2009–2011), creodd Martin gannoedd o gofnodion o ffenestri ar gyfer y gronfa ddata ac ychwanegu dros 4,000 o ffotograffau. Lansiwyd ei Gatalog Gwydr Lliw yng Nghymru ym Mehefin 2011 ac mae hwnnw'n parhau i dyfu. Ers diwedd y prosiect mae diddordeb Martin mewn gwydr lliw wedi esgor ar gyfrol sy'n olrhain hanes y cyfrwng yng Nghymru, sef Stained Glass from Welsh Churches a gyhoeddwyd yn 2014.

Yn ogystal â gweithio'n annibynnol fel ffotograffydd a dylunydd mewn sawl cyfrwng, mae Martin wedi arddangos ei waith fel artist ar hyd a lled Cymru ac yn rhyngwladol. Ym mis Tachwedd 2011, daeth yn un o fyfyrwyr PhD cyntaf y Ganolfan, gyda chymorth ysgoloriaeth gan Brifysgol Cymru. Gan ddod â'r holl brofiad a gafodd ar brosiectau ymchwil blaenorol ynghyd â'i waith fel artist gweledol at ei gilydd, bu'n edrych ar ganoloesoldeb yn niwylliant gweledol Cymru, ac ar yr un pryd yn creu gwaith celf newydd yn seiliedig ar batrymau canoloesol o abaty Sistersaidd Ystrad-Fflur ac eglwysi yn Llananno a Gresffordd. Yn dilyn arddangosfa yn Oriel y Clwystrau yng Nghadeirlan Tyddewi ym mis Chwefror 2014, bydd arddangosfa yn seiliedig ar ei ddoethuriaeth yn agor yn Oriel Queen's Hall, Arberth, ar 2 Awst 2014. 

Gwefan [http://www.martincrampin.co.uk ]

Ym mis Tachwedd 2014 ymunodd Martin â Phrosiect Cwlt y Seintiau yn rhan amser; bydd yn gyfrifol am gydlynu cyfres o ddigwyddiadau ar draws Cymru a fydd yn rhoi cyfle i ni rannu ffrwyth y prosiect, ynghyd ag arddangosfa deithiol fechan. Mae Martin hefyd yn paratoi deunydd ategol ar gyfer gwefan y prosiect a fydd yn cyflwyno gwybodaeth ychwanegol am seintiau Cymru. Mae seintiau Cymru yn un o’i feysydd ymchwil ers blynyddoedd bellach, ac yntau wedi cynnal arddangosfeydd yn seiliedig ar y bucheddau yn 2000–2003. Yn fwy diweddar, mae wedi bod yn ymchwilio i ddelweddau o seintiau Cymreig mewn addoldai, ac mae llyfr ar y pwnc yn yr arfaeth.

DETHOLIAD O GYHOEDDIADAU

 

Stained Glass at Hafod (Aberystwyth, Sulien Books, 2016)

Stained Glass from Welsh Churches (Talybont, Y Lolfa, 2014)

Ffenestri Lliw yn Llanfihangel Genau'r Glyn (Wendall Publications mewn perthynas â Phwyllgor Plwyfol Eglwys Llandre, 2013)

'Stained Glass in Wales', Vidimus, Feature for Issue 57, February 2012.

Gwydr Lliw yng Nghymru, catalog ar-lein (lansiwyd 2011), [http://stainedglass.llgc.org.uk]

[Biblical Art from Wales; DVD-ROM]                                                             gyda John Morgan-Guy), Imaging the Bible in Wales (basdata ar-lein, lansiwyd 2008) [http://imagingthebible.org/wales]

‘Biblical Art from Wales: the Mediaeval Influence’, yn Martin O’Kane a John Morgan-Guy (goln.), Biblical Art from Wales (Sheffield, 2010).

(gyda John Morgan-Guy), Imaging the Bible in Wales (DVD-ROM) (Sheffield, 2010).

(gyda John Morgan-Guy), Imaging the Bible in Wales, cronfa ddata ar-lein (lansiwyd yn 2008), http://imagingthebible.llgc.org.uk

‘Interpreting Welsh Medieval Narratives: Exploring Parallel Traditions and Historical Process through Contemporary Art’, Studi Celtici, III (2004), 295–324.

Cyfraniadau i’r CD-ROMau yng nghyfres Diwylliant Gweledol Cymru gan Peter Lord (Caerdydd, 2000, 2002, 2004).

‘Arthur y Saeson’, Tu Chwith, 15 (Haf 2001), 112–14