Yr Ieithoedd Celtaidd a Hunaniaeth Ddiwylliannol

Er bod Celtigrwydd, yn hanesyddol, yn gysyniad hynod amwys ac anniffiniadwy, y mae iddo bwysigrwydd arbennig o ran deall hunaniaeth y gwledydd Celtaidd a datblygu ein hamgyffrediad o’u hanes, yn ogystal â hanes cynnar Ewrop.

Y mae’n bwnc llosg sydd, ers degawdau bellach, wedi esgor ar ddadleuon tanbaid ymhlith aelodau o’r cyhoedd yn gyffredinol yn ogystal ag mewn cylchoedd academaidd. I raddau helaeth, y mae ein dealltwriaeth o safle a statws priodol Cymru, Iwerddon, yr Alban, a Llydaw – fel cenhedloedd yn Ewrop ac fel rhannau o’r byd – yn dibynnu ar yr arwyddocâd a roir i’r cysyniad o Geltigrwydd. Er 1998 bu tîm o ymchwilwyr rhyngwladol llawn-amser dan arweiniad yr Athro John T. Koch yn ymdrechu i ddatgelu’n llawn y cysylltiadau rhwng stori’r ieithoedd Celtaidd a hanes diwylliannol Ewrop, gan olrhain tystiolaeth yr ieithoedd llafar Celtaidd a diwylliant eu siaradwyr o Oes yr Haearn gyn-Rufeinig hyd heddiw.

Gyda chymorth ariannol o £144,000 oddi wrth Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau (AHRC) galluogwyd y Ganolfan i benodi dau ymchwilydd llawn-amser am gyfnod o bedair blynedd. Manteisiwyd ar gyngor a chefnogaeth Panel Ymgynghorol yn cynnwys ysgolheigion rhyngwladol cydnabyddedig. O fewn fframwaith y prosiect, y mae’r tîm o archaeolegwyr, ieithwyr, haneswyr a ffilolegwyr wedi paratoi cyfres o weithiau hanfodol ac arloesol. Hyd yn hyn, y mae prosiect yr Ieithoedd Celtaidd a Hunaniaeth Ddiwylliannol wedi cyhoeddi’r gwyddoniadur aml-gyfrol cyntaf o hanes a diwylliant y gwledydd Celtaidd, sef Celtic Culture: A Historical Encyclopedia, yn ogystal ag An Atlas for Celtic Studies, ac adnoddau ar y rhyngrwyd ar gyfer ymchwilwyr ym maes hanes a diwylliant y Celtiaid.


Adnoddau Ychwanegol

Disgrifiad llawn o'r prosiect

Yr Eirfa Geltaidd

Cyhoeddiadau