Cyhoeddiadau

Cyfres : Hanes Cymdeithasol yr Iaith Gymraeg

Miliwn o Gymry Cymraeg!: Yr Iaith Gymraeg a Chyfrifiad 1891 

Clawr blaen 'Miliwn o Gymry Cymraeg!'

Awdur/
Golygydd
Gwenfair Parry & Mari A. Williams
 Cyhoeddwyd   1999
 ISBN 0708315372
 Cyhoeddwr Gwasg Prifysgol Cymru / University of Wales Press
 Pris £25.00
 Maint 237 x 154mm
 Fformat Clawr papur/Paperback, xiii+476

Hon yw’r bedwaredd gyfrol mewn cyfres arloesol o astudiaethau ar hanes cymdeithasol yr iaith Gymraeg. Y mae’n ymwneud yn benodol â’r cyfrifiad a gynhaliwyd yng ngwanwyn 1891, pryd y rhifwyd siaradwyr y Gymraeg am y tro cyntaf erioed. Y mae’r cyfrifiad hwn yn cynnwys gwybodaeth ddibynadwy ynghylch gallu ieithyddol ac yn ffynhonnell hynod werthfawr i’r rheini sy’n ymddiddori yn y newid ieithyddol a oedd yn digwydd yng Nghymru ym machlud y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Yn Miliwn o Gymry Cymraeg! cyflwynir am y tro cyntaf ddadansoddiad manwl o dystiolaeth ieithyddol llyfrau’r cyfrifwyr, gan ganolbwyntio ar ugain ardal a ddewiswyd ar sail eu priodoleddau daearyddol, economaidd ac ieithyddol gwahanol. Rhoddir cryn sylw i lithriad ieithyddol rhwng cenedlaethau, effaith priodasau cymysg ar gadwraeth iaith o fewn y teulu, dylanwad mewnfudwyr ac ymraniad daearyddol ar sail iaith a diwylliant.
 
Y mae fersiwn Saesneg o’r gyfrol hon ar gael yn ogystal: The Welsh Language and the 1891 Census