Y Grant Mwyaf i Ddod i Gymru gan yr AHRC

Y mae Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru wedi ennill y grant mwyaf i’w ddyfarnu erioed gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau (AHRC) i sefydliad addysg uwch yng Nghymru. Dyfarnwyd y grant o £879,383 i Dr Ann Parry Owen, cymrawd ymchwil yn y Ganolfan a golygydd cyffredinol cyfres lwyddiannus 'Beirdd yr Uchelwyr’.

Bydd y grant yn galluogi tîm o ymchwilwyr yn y Ganolfan i baratoi argraffiad newydd a hylaw – ar y We ac mewn print – o farddoniaeth y bardd enwog Guto’r Glyn ( c .1435– c .1493). Gellid dadlau mai Guto’r Glyn oedd y bardd mwyaf yn nhraddodiad y canu mawl yng Nghymru. Daeth i fri yn ystod cyfnod a elwir ‘Y Ganrif Fawr’ oherwydd ansawdd y farddoniaeth doreithiog a gyfansoddwyd. Yn ystod ei yrfa faith bu Guto’r Glyn yn ymladd yn Ffrainc yn ystod y Rhyfel Can Mlynedd, bu’n driw i achos yr Iorciaid, ac elwodd ar nawdd teuluoedd bonheddig ledled Cymru. Y mae ei farddoniaeth wefreiddiol yn taflu goleuni difyr ar fywyd uchelwyr: gwleddoedd, gwinoedd da, dillad, brwydrau milwrol, perthnasau teuluol ac anifeiliaid. Bydd y rhaglen ymchwil a’r cyhoeddiadau arfaethedig yn sicrhau bod y bardd rhyfeddol hwn yn cael sylw haeddiannol.
 

Y mae Dr Ann Parry Owen wedi bod yn aelod o staff y Ganolfan er 1985 ac y mae ganddi enw rhyngwladol fel ysgolhaig a golygydd. ‘Roeddwn yn falch iawn o dderbyn y grant hwn’, meddai, ‘oherwydd mae’n rhoi cyfle i’r Ganolfan i ddwyn ysgolheigion ynghyd i olygu gwaith un o feirdd disgleiriaf yr Oesoedd Canol Diweddar ym Mhrydain’. Cyflawnir y gwaith ymchwil mewn cydweithrediad â dau awdurdod blaenllaw yn y maes – yr Athro Dafydd Johnston (sydd newydd ei benodi yn Gyfarwyddwr newydd y Ganolfan) a Dr Dylan Foster Evans (Caerdydd) – ac â Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru.

Canmolwyd Dr Parry Owen yn hael gan yr Athro Geraint H. Jenkins. ‘Y mae hon yn gamp ryfeddol. Y mae’n brawf pellach o’r enw da sydd gan y Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd fel arweinydd rhyngwladol yn y maes hwn.’

Canolfan ymchwil yw Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru. Y mae ei staff yn arbenigo ar brosiectau ymchwil amlddisgyblaethol sylweddol. Bu canmol mawr ar ei phrosiectau ar farddoniaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol, diwylliant gweledol Cymru, hanes cymdeithasol yr iaith Gymraeg, yr ieithoedd a hunaniaeth Geltaidd, ac Iolo Morganwg a Rhamantiaeth. Y mae’r Ganolfan wedi elwa’n sylweddol ar gefnogaeth Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau. Y mae ansawdd a rhychwant yr ymchwil a gefnogir gan yr AHRC yn darparu nid yn unig fuddiannau cymdeithasol a diwylliannol ond hefyd yn cyfrannu at lwyddiant economaidd y Deyrnas Unedig.

Mwy o wybodaeth am brosiect Guto'r Glyn