Hanes Cudd Llifogydd 1607

Wedi ei bostio ar 19 Ionawr 2011
Haslettportrait1

Yr Athro Simon Haslett

Llifogydd 1607 ym môr Hafren ac Aber yr Afon Hafren oedd y gwaethaf a gofnodwyd erioed yn Ynysoedd Prydain – ond ai tswnami neu storm a’u hachosodd? Bydd Hidden Histories, ar BBC2Wales, yn ail godi’r drafodaeth am 7.30pm nos Iau 20fed Ionawr ac ar y rhaglen bydd cyflwynydd y sioe, Eddie Butler, yn cyfweld â’r daearyddwr Cymreig nodedig, Yr Athro Simon Haslett o Brifysgol Cymru.

Daeth manylion y llifogydd dinistriol i law trwy ymchwil yr Athro Haslett, a’i gydweithiwr Dr Ted Bryant, arbenigwr tswnami o Brifysgol Wollongong yn Awstralia.

Ymestynnai’r ardal yr effeithiwyd arni o Ogledd Dyfnaint, trwy Wlad yr Haf a Swydd Gaerloyw, ac ar hyd arfordir de Cymru o Sir Fynwy i Sir Gaerfyrddin, arfordir tua 570 km o hyd.

“Cafodd y boblogaeth arfordirol ei dinistrio, gydag marwolaeth o leiaf 2000 o bobl yn ôl un ffynhonnell o’r cyfnod. Mewn rhai rhannau o’r arfordir, megis Gwastatiroedd Gwent, credir na ddaeth y boblogaeth byth dros y gyflafan yn gymdeithasol nac yn economaidd,” dywedodd yr Athro Haslett.

Yn eu hymchwil, defnyddiodd Athro Haslett a Dr Bryant dystiolaeth ddogfennol ac o waith maes i gynnig dadansoddiad mai achos y llifogydd oedd tsunami; damcaniaeth a ddaliodd sylw’r cyhoedd yn sgil tswnami Cefnfor India yn 2004.

Gwnaeth y BBC raglen Timewatch o’r enw Killer Wave of 1607 am ymchwil Haslett a Bryant yn 2005, ac yna ail raglen o dan y teitl, Britain’s Forgotten Floods, yn 2008, yn awgrymu efallai nad digwyddiad anghyffredin o gwmpas arfordir Prydain mo’r tswnami yn yr Hafren.

Mae Athro Haslett, sy’n Ddeon Ysgol STEM ym Mhrifysgol Cymru, yn gweithio ar ymchwil i ddaearyddiaeth ac addysg arfordirol, ac ef yw awdur y llyfr nodedig Coastal Systems (a gyhoeddwyd gan Routledge). Ymrwymodd i wella dealltwriaeth y cyhoedd o wyddoniaeth ac mae wedi ysgrifennu’n helaeth ar gyfer papurau newydd a chylchgronau, a gwnaeth sawl ymddangosiad ar y teledu a’r radio.

/Diwedd

Gwelir gwybodaeth bellach am ymchwil llifogydd 1607 yr Athro Haslett ar: http://profsimonhaslett.blogspot.com/2011/01/great-flood-of-1607-tsunami-or-storm.html 

I gael rhagor o wybodaeth am Brifysgol Cymru, ewch i: www.cymru.ac.uk

I gael gwybodaeth i’r wasg a’r cyfryngau, neu am ymholiadau am gyfweliad,
cysylltwch â Tom Barrett, Swyddog Cyfathrebu, Prifysgol Cymru: t.barrett@cymru.ac.uk

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori