Dyfarnu rhagor o gyllid i brosiect Teithwyr Ewropeaidd i Gymru

Wedi ei bostio ar 13 Mehefin 2017
Dr Rita Singer, Professor Carol Tully, Dr Heather Williams, Scott Lloyd, Susan Fielding

Dr Rita Singer, Yr Athro Carol Tully, Dr Heather Williams, Scott Lloyd a Susan Fielding

Mae prosiect ymchwil Teithwyr Ewropeaidd i Gymru, yr oedd Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru’n bartner cydweithredol ynddo, wedi derbyn cyllid ar gyfer gwaith ymgysylltu â’r cyhoedd gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau (AHRC).

Dan arweiniad Prifysgol Bangor, bydd y prosiect dilynol yn cynnwys cydweithio rhwng Bangor a’r Ganolfan Uwchefrydiau, a gweithio ochr yn ochr â Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru a Croeso Cymru, a dechreuodd ar 1 Mehefin 2017.

Bydd cofnodion hanesyddol gan ymwelwyr o Ewrop i Gymru’r gorffennol ar gael i ymwelwyr Ewropeaidd y dyfodol, drwy wefan newydd sydd i’w chwblhau'r flwyddyn nesaf. Gyda thwristiaeth o Brydain ac Ewrop yn cyfrannu £5.1 biliwn y flwyddyn at economi Cymru, ffigwr y mae disgwyl iddo dyfu, bydd y wefan yn adnodd gwerthfawr i Visit Wales wrth hybu tirwedd, hanes a diwylliant Cymru.

Bydd y prosiect yn adeiladu ar waith a wnaed rhwng 2013 a 2017 ar brosiect Teithwyr Ewropeaidd i Gymru 1750-2010, oedd yn brosiect cydweithredol rhwng ymchwilwyr Ieithoedd Modern ym Mhrifysgol Bangor, Prifysgol Abertawe a’r Ganolfan Uwchefrydiau a’u partneriaid yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ac yn y sector amgueddfeydd yng Nghymru.

Yn fras, bwriad y prosiect gwreiddiol oedd archwilio ymatebion mewn ysgrifennu taith gan deithwyr Ewropeaidd i Gymru dros gyfnod o yn agos i dair canrif. Canfu’r ymchwil mai ymateb y teithwyr i Gymru oedd ei bod yn genedl ymylol, annisgwyl ar adegau, gyda diwylliant nad oedd ymwybyddiaeth ohono yn aml yn y cyd-destun Ewropeaidd.

Gwaith sylfaenol drwy gydol y prosiect oedd creu cronfa ddata agored chwiliadwy o gofnodion taith, sydd bellach yn cynnwys dros 400 o eitemau.

“Rydym wedi darganfod cofnodion nad astudiwyd o’r blaen, yn disgrifio sut y mae eraill wedi edrych ar Gymru,” meddai’r Athro Carol Tully o’r Ysgol Ieithoedd a Diwylliannau Modern, sy’n arwain y project. “Mae rhai o’r ysgrifau mewn dyddiaduron a llythyrau, ac mae’n debyg na fwriadwyd cyhoeddi’r rhan fwyaf. Mae ystod y pynciau sy’n cael eu trafod yn dangos diddordeb parhaus yng Nghymru. Nid twristiaid yn yr ystyr modern oedd pawb a fu’n teithio. Roedd ffoaduriaid yn eu plith ynghyd â phobol ar fusnes, ond maent i gyd yn rhoi golwg ar Gymru gan bobol o wledydd Ewrop,” meddai.

Nod y prosiect dilynol hwn yw manteisio ar y deunydd yn y gronfa ddata drwy weithio gyda Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru a Croeso Cymru i helpu i hyrwyddo Cymru, ei hanes, ei hetifeddiaeth ddiwylliannol a’i thirwedd yn ehangach i gynulleidfaoedd cenedlaethol a rhyngwladol drwy ddatblygu gwefan ryngweithiol addas i ddyfeisiau symudol sy’n caniatáu i ddefnyddwyr Almaeneg a Ffrangeg eu hiaith yn bennaf greu llwybrau taith thematig drwy Gymru a chyrchu deunydd hanesyddol, safle-benodol sy’n dehongli lleoliadau unigol o safbwynt teithwyr drwy amser - yn benodol y ddeunawfed a’r bedwaredd ganrif ar bymtheg.

Wrth siarad am y cyfleoedd y bydd y cyllid ychwanegol hwn yn eu creu, dywedodd Cyfarwyddwr y Ganolfan Uwchefrydiau, yr Athro Dafydd Johnston:

“Rydym ni wrth ein bodd yn cael y cyfle hwn i ehangu ein cydweithio gyda Phrifysgol Bangor a thynnu ar arbenigedd y Comisiwn Brenhinol er mwyn defnyddio canfyddiadau ein hymchwil i gyfoethogi profiad teithwyr cyfoes o Gymru.”

Bydd y wefan ryngweithiol yn cyflwyno’r deunydd hanesyddol hwn sydd newydd ei ddarganfod i gynulleidfaoedd newydd cyffredinol mewn ffordd fydd yn cael effaith gadarnhaol ar weithgaredd twristaidd yng Nghymru, gan gyfrannu at un o elfennau pwysicaf economi Cymru a thargedu un o’r marchnadoedd allweddol a nodwyd gan Croeso Cymru. Bydd datblygu’r wefan yn manteisio ar ansawdd a maint annisgwyl y deunydd o’r ddeunawfed a’r bedwaredd ganrif ar bymtheg nad oedd yn wybyddus neu oedd wedi’i anghofio, a ddarganfuwyd yn ystod y prif ymchwil a gynhaliwyd ar gyfer prosiect Teithwyr Ewropeaidd i Gymru ac sydd bellach i’w weld yn y gronfa ddata.

Mae’r deunydd dan sylw’n cwmpasu cyfnod o newid mawr yn nhirwedd, diwylliant ac etifeddiaeth Cymru; bydd ymwelwyr modern yn gallu ‘profi’’r newidiadau hynny drwy lygaid eu rhagflaenwyr teithiol, a bydd yn cynnig golwg unigryw ar Gymru i genhedlaeth newydd o deithwyr o Ewrop, a hefyd ar y canfyddiad o Gymru dros amser i ymwelwyr o’r Deyrnas Unedig a rhannau eraill o’r byd. Bydd hyn yn bosibl drwy gasglu’r deunyddiau digidol sy’n bodoli a datblygu, gydag arbenigedd tîm y Comisiwn Brenhinol, adnoddau digidol newydd o ddeunydd gweledol hanesyddol, delweddu ac ailgreadau digidol, pandeithiau o ffotograffiaeth gigapixel a phrofiadau Rhithwir. Bydd deunyddiau y gellir eu lawrlwytho hefyd ar gael.

Am ragor o wybodaeth am y prosiect, a phori cronfa ddata ‘Cofnodion Taith, ewch i wefan y prosiect - http://etw.bangor.ac.uk/

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori