Cwestiynau Cyffredin

Pam na chafodd Pwyllgor Cyswllt Cyn-fyfyrwyr ei ffurfio?
Pwy wnaeth y penderfyniad i newid Ordinant 28 (Ordinant 22 yn flaenorol)?
Beth yw swyddogaeth Swyddfa Cyn-fyfyrwyr PC?
I bwy mae’r Swyddfa Cyn-fyfyrwyr yn atebol?    
Sut fydd Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC yn gweithredu?    
Beth fydd Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC yn ei wneud?


Pam na chafodd Pwyllgor Cyswllt Cyn-fyfyrwyr ei ffurfio?
Y cynllun gwreiddiol oedd ffurfio pwyllgor o Raddedigion y Brifysgol yn y dull a ragwelwyd yn 2007 (h.y. yn debyg i Urdd y Graddedigion fel yr oedd yn flaenorol)

Fodd bynnag, gan na chafwyd ddigon o geisiadau gan y Graddedigion i fodloni’r holl feini prawf a sefydlwyd i sicrhau ystyriaeth ddigonol o gydraddoldeb cyfle, cydbwysedd rhywiau, mewnbwn ffres ac ystod gytbwys o oed a disgyblaethau astudio, aeth y Brifysgol ati i adolygu’r sefyllfa ac edrych yn fwy holistig ar y ffordd fwyaf effeithiol i gynnal cyfathrebu effeithiol a dwy ffordd gyda’i Graddedigion.

Drwy wneud hyn daeth yn amlwg bod sawl elfen o Ordinant 28 (Ordinant 22 yn flaenorol) wedi dyddio:

       1. Nid oedd yn adlewyrchu’r sail gynyddol a llawer ehangach yn rhyngwladol
            oedd i gymuned Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Cymru. Mae cronfa ddata’r
            Cyn-fyfyrwyr yn cynnwys enwau degau o filoedd o Raddedigion o’r
            Brifysgol wedi’u lleoli mewn dros 30 o wledydd ar draws y byd, y gellid (o 
            ystyried 2 isod) eu cynrychioli’n well na thrwy bwyllgor o un ar ddeg yn
            cyfarfod yn y DU. 

        2. Nid oedd yn adlewyrchu’r newid sylweddol a’r gwelliannau yng
            ngwasanaethau’r Rhyngrwyd a chyfathrebu cyfryngau cymdeithasol ers 
            2007 sydd wedi darparu modd i ymgysylltu ag ystod ehangach o lawer o
            Raddedigion y Brifysgol. 

        3. Yn 2003/04 cynigiodd adolygiad sefydliadol o Brifysgol Cymru ar ddyfodol
            a strwythur y Brifysgol (wedi’i gadeirio gan y Dirprwy Ganghellor ar y pryd,
            yr Arglwydd Wigley o Gaernarfon) y dylid ailstrwythuro gan newid y
            berthynas rhwng y Brifysgol a’i (chyn) aelod-sefydliadau. Daeth hyn i rym
            yn 2007. Drwy ddiffinio ei rôl yn y dyfodol, ochr yn ochr â’r sefydliadau
            addysg uwch eraill yng Nghymru ar ôl 2007, roedd rhaid i’r Brifysgol
            ystyried a pharchu gweithgareddau unigol a datblygol pob cyn goleg
            cyfansoddol. Yn benodol, roedd rhaid i’r Brifysgol sicrhau nad oedd y
            trefniadau roedd yn eu gwneud yn torri ar draws nac yn cystadlu â 
            strwythurau tebyg ym Mhrifysgolion Aberystwyth, Bangor, Caerdydd ac
            Abertawe.

Cytunodd Cyngor y Brifysgol hefyd nad oedd dod â phwyllgor at ei gilydd i gyfarfod yn y DU yn cynrychioli gwerth da nac yn ddefnydd da o gyllid Cyn-fyfyrwyr.

Pwy wnaeth y penderfyniad i newid Ordinant 28 (Ordinant 22 yn flaenorol)?
Cyngor Prifysgol Cymru.

Caiff yr Ordiniannau eu hadolygu’n rheolaidd a gellir eu newid drwy benderfyniad y Cyngor, ond dim ond mewn modd sy’n gyson â Siarter a Statudau’r Brifysgol. Yn nodweddiadol caiff newidiadau eu gwneud i gadw’n gyfredol â safonau llywodraethu neu i adlewyrchu newidiadau yn strwythur y Brifysgol.

Mae’r Siarter yn diffinio amcanion, pwerau, swyddogion a chyrff statudol prifysgol. Mae’n diffinio’r brifysgol fel corff ymchwil ac arholi ac mae’n cynnwys pwerau sylfaenol megis dyfarnu graddau.

Mae’r Statudau’n rhagnodi manylion yn ymwneud ag aelodau o’r Brifysgol, swyddogion y Brifysgol, aelodaeth a swyddogaethau’r cyrff llywodraethu, amodau gwasanaeth sy’n berthnasol i staff academaidd y Brifysgol a darpariaethau amrywiol eraill (megis gwasanaethu dogfennau a chontractau).

Dim ond drwy gytundeb y Cyfrin Gyngor a Llywodraeth Cymru y caiff y Cyngor newid Siarter a Statudau’r Brifysgol, a hynny ar ôl cyfnod o ymgynghori ffurfiol.

Beth yw swyddogaeth Swyddfa Cyn-fyfyrwyr PC?
Ers ailstrwythuro’r Brifysgol a ddaeth i rym ym mis Hydref 2007, o ganlyniad i’r adolygiad a gadeiriwyd gan y Dirprwy Ganghellor ar y pryd, yr Arglwydd Wigley o Gaernarfon, enw corff y graddedigion yw Cymdeithas Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Cymru (Cymdeithas Cyn-fyfyrwyr PC) ac mae ei brif amcanion wedi’u cyflawni drwy Swyddfa Cyn-fyfyrwyr y Brifysgol. Mae pob gofal wedi’i gymryd i barchu’r berthynas newydd sydd gan y Brifysgol gyda’i cholegau cyfansoddol blaenorol a gwarchod rhag torri ar draws y gweithgareddau cyn-fyfyrwyr yn y sefydliadau hynny fel y cytunwyd.

Ochr yn ochr â dyletswyddau gweinyddol (megis rheoli gwasanaethau a chronfeydd Cyn-fyfyrwyr, datblygu tudalennau gwe a chreu’r cylchgrawn i Gyn-fyfyrwyr) mae Swyddfa’r Cyn-fyfyrwyr bob amser yn ceisio datblygu cysylltiadau a mentrau newydd, ac mae’n darparu cymorth rheolaidd i ganghennau ac adrannau Cyn-fyfyrwyr PC yn y DU a thramor.

Y Swyddfa Cyn-fyfyrwyr yw prif bwynt cyswllt yr holl Gyn-fyfyrwyr â’r Brifysgol ac mae’n sicrhau bod cyfathrebu a chymorth rheolaidd yn cael eu cynnig, gan weithredu fel pwynt cyswllt i’r Brifysgol ar gyfer y rheini sy’n dymuno mynegi pryder neu wneud cynnig i’r Brifysgol ei ystyried.

Gyda chymorth Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC bydd y Swyddfa Cyn-fyfyrwyr yn gallu deall yn well y dymuniadau a’r anghenion sydd gan gymuned y Cyn-fyfyrwyr, a pharhau i gyflawni amcanion Cymdeithas y Cyn-fyfyrwyr.

I bwy mae’r Swyddfa Cyn-fyfyrwyr yn atebol?
O ddydd i ddydd, mae’r Swyddfa Cyn-fyfyrwyr yn adrodd i swyddfa’r Is-Ganghellor, ond yn y pen draw mae’n atebol i Gyngor Prifysgol Cymru. Fel y corff llywodraethu goruchaf, mae dyletswydd gan y Cyngor i sicrhau bod gofynion y Siarter, Statudau ac Ordiniannau’n cael eu bodloni gan y Brifysgol – ac mae hynny’n cynnwys trefniadau ar gyfer Graddedigion y Brifysgol (h.y. Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC).

Sut fydd Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC yn gweithredu?
Bydd Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC yn gymuned ‘rithiol’ lle bydd y cyfathrebu’n bennaf yn electronig a thrwy gyfryngau cymdeithasol. Fodd bynnag rydym ni am i’r holl Raddedigion allu cyfranogi yn y fforwm, felly os nad oes gan unigolion gyswllt â’r rhyngrwyd, neu os yw’n well ganddynt gyfathrebu mewn modd mwy traddodiadol (h.y. drwy’r post) mae modd gwneud hynny.

Aelodau sefydlu Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC fydd y Graddedigion hynny a ymgeisiodd i fod yn rhan o Bwyllgor Cyswllt y Cyn-fyfyrwyr (yn dilyn yr ymarfer a lansiwyd gan y Brifysgol yn 2013), ynghyd â chynrychiolwyr o Ganghennau ac Adrannau cyfredol y Cyn-fyfyrwyr. Bydd tua 30 o aelodau gan y fforwm ar y dechrau, ond bydd cyfleoedd rheolaidd i Raddedigion fynegi diddordeb mewn ymuno â’r Fforwm.

Byddwn yn ceisio sicrhau bod cyfranogiad yn Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC yn ddigon eang i adlewyrchu’r sail ryngwladol ehangach sydd i gymuned y Cyn-fyfyrwyr bellach, gyda dialog rheolaidd gyda Swyddfa’r Cyn-fyfyrwyr.

Bydd disgwyl i Raddedigion gyfranogi yn Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC er budd y Brifysgol a’r Graddedigion yn gyffredinol. Dylid cyfeirio problemau a cheisiadau o natur unigol at Swyddfa Cyn-fyfyrwyr y Brifysgol dan y trefniadau arferol.

Beth fydd Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC yn ei wneud?
Ein syniadau cychwynnol yw y bydd cyfranogwyr yn derbyn tri chyfathrebiad uniongyrchol bob blwyddyn, un bob tymor, gan eu diweddaru’n gyffredinol am fusnes a digwyddiadau’r Brifysgol. Bydd hyn yn ychwanegol at Gylchgrawn blynyddol y Cyn-fyfyrwyr a gaiff ei anfon ym mis Gorffennaf bob blwyddyn.

Yn ychwanegol, gall y Brifysgol gysylltu â chyfranogwyr y fforwm pan geir cwestiynau lle mae angen eu syniadau neu eu cyngor. Er enghraifft gallem holi barn o flaen llaw am wybodaeth mae’r Brifysgol yn ei chasglu ar gyfer Graddedigion (fel Cwestiynau Cyffredin, neu drefniadau arfaethedig ar gyfer ymgynghori â Graddedigion ar faterion pwysig) neu holi am gymorth i gasglu straeon newyddion ar gyfer Cylchgrawn y Cyn-fyfyrwyr. Gall y Brifysgol hefyd holi Cyn-fyfyrwyr am gyngor a’u barn am y newidiadau sydd ar waith a thrawsnewidiad y Brifysgol wrth i ni symud at uno.

Caiff llwyfannau cyfryngau cymdeithasol eu defnyddio hefyd gyda grwpiau’n cael eu sefydlu i gyfranogwyr drafod gwahanol faterion.

Bydd hyn yn esblygu dros amser – rydym ni’n barod i dderbyn cynigion gan gyfranogwyr yn Fforwm Cyn-fyfyrwyr PC.